İşçi ve işveren ilişkileri, iş sözleşmeleri ve iş uyuşmazlıklarında hukuki destek.
İş hukuku, işçi ile işveren arasındaki çalışma ilişkisinin kurulmasından sona ermesine kadar ücret, çalışma süresi, izin, iş sağlığı ve güvenliği, fesih ve sosyal güvenlik başlıklarını düzenler. Uyuşmazlığın doğru çözümü için yalnızca iş sözleşmesine değil, bordro, banka, puantaj, yazışma, SGK ve işyeri kayıtlarına birlikte bakılmalıdır.
Av. Ahmet Emre Çimen, iş hukuku dosyalarında işçi veya işveren bakımından iddia ve savunmayı somut kayıtlarla eşleştirir. Fesih öncesi danışmanlık, zorunlu arabuluculuk, dava ve icra aşamaları birbirini tamamlayan tek bir süreç olarak planlanır.
İş Sözleşmesinin Kurulması ve Çalışma Koşulları
Görev tanımı, ücret, prim, çalışma yeri, uzaktan çalışma, deneme süresi ve yan hakların açıkça düzenlenmesi ilerideki uyuşmazlıkları azaltır. Yazılı sözleşme bulunmaması her zaman iş ilişkisinin olmadığı anlamına gelmez; fiili çalışma başka kayıt ve tanıklarla kanıtlanabilir.
Fesih Öncesinde Kontrol Edilmesi Gerekenler
Fesih sebebinin açık ve somut olması
Savunma alınması gereken durumların belirlenmesi
İhbar süresi veya haklı nedenle derhal fesih koşulları
Kullanılmamış izin, ücret ve prim hesapları
Zimmet, teslim ve erişim kayıtlarının kapatılması
Arabuluculuk ve dava sürelerinin takibi
İşveren bakımından usul eksikliği geçerli bir sebebi tartışmalı hale getirebilir. İşçi bakımından ise fesih bildiriminin içeriği ve tebliğ tarihi, işe iade ile alacak taleplerinin yolunu belirler.
Kıdem ve İhbar Tazminatı
Kıdem tazminatında çalışma süresi, fesih türü, son ücret ve düzenli menfaatler incelenir. İhbar tazminatı ise bildirim sürelerine uyulup uyulmadığıyla ilgilidir. Her istifa kıdem hakkını ortadan kaldırmadığı gibi her işveren feshi de otomatik olarak tazminat hakkı doğurmaz.
İşe İade Süreci
İşe iade talebinde işyerindeki çalışan sayısı, kıdem, sözleşmenin türü, işveren vekilliği ve fesih gerekçesi gibi koşullar önemlidir. Fesih bildiriminin tebliğinden sonra arabulucuya başvuru ve dava süreleri kısadır. Bu nedenle belgelerin gecikmeden incelenmesi gerekir.
Fazla Çalışma, Ücret ve Yıllık İzin
Talepİncelenen kayıtSık uyuşmazlık
ÜcretBanka, bordro, sözleşmeGerçek ücretin tespiti
Fazla çalışmaPuantaj, giriş çıkış, yazışmaÇalışma süresinin hesabı
Yıllık izinİzin formu ve kayıtlarİznin kullandırıldığının ispatı
PrimHedef ve ödeme kayıtlarıHakkın doğup doğmadığı
İş Kazası ve Meslek Hastalığı
İş kazasında sağlık ve kolluk kayıtları, olay yeri, eğitim belgeleri, risk değerlendirmesi, koruyucu ekipman ve tanık anlatımları birlikte değerlendirilir. SGK bildirimi, ceza soruşturması, maddi ve manevi tazminat ile kurum rücu süreçleri farklı hukuki sonuçlara sahip olabilir.
SGK Hizmet Tespiti
Sigortasız veya eksik bildirilen çalışmaların tespitinde işyeri kayıtları, komşu işyeri tanıkları, banka hareketleri ve resmi belgeler önem taşır. Hak düşürücü süre ve kurum kayıtları dosyanın başında incelenmelidir.
Zorunlu Arabuluculuk
Birçok işçi ve işveren alacağı ile işe iade uyuşmazlığında dava öncesi arabuluculuk başvurusu gerekir. Görüşmeye yalnızca toplam rakamla değil, kalem bazında hesap ve belgeyle katılmak daha sağlıklı bir müzakere sağlar. Anlaşma belgesinin kapsamı açıkça yazılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
Fesih sebebine ve kanundaki özel hallere göre mümkün olabilir; istifa dilekçesinin gerçek iradeyi yansıtıp yansıtmadığı da incelenir.
Fazla çalışma nasıl ispatlanır?
İşyeri kayıtları, yazışmalar, giriş çıkış verileri ve tanıklar birlikte değerlendirilebilir.
İşe iade için süre ne zaman başlar?
Fesih bildiriminin tebliği esas alınır; süre kısa olduğundan gecikmeden hukuki değerlendirme yapılmalıdır.
Bordro imzalamak bütün hakları ortadan kaldırır mı?
Hayır. Bordronun içeriği, ihtirazi kayıt ve ödeme kayıtları somut olayla birlikte incelenir.
Arabuluculukta anlaşmak zorunlu mudur?
Başvuru dava şartı olabilir; ancak taraflar anlaşmaya zorlanamaz.
İş uyuşmazlıklarında belge düzeni ve süre yönetimi sonucu doğrudan etkiler. Av. Ahmet Emre Çimen, çalışma ilişkisinin başlangıcından fesih sonrasına kadar kayıtları inceleyerek uygulanabilir bir hukuki yol haritası sunar.